close
رزرو آنلاین هتل
نوا! بهشت گمشده ی من ... - ایرانگردان جوان

نوا! بهشت گمشده ی من ...

| () نظر | تعداد بازديد : 217 مرتبه | مربوط به موضوع: گردشگری ، استان ، مازندران ،
مجموعاً 0 امتیاز از 5 توسط 0 نفر
در عبور از جاده ی زيبای هراز ، کمی پايين تر از قريه ی اسک به سمت آمل ، دو ديوار سر به فلک کشيده ی سنگی قرار دارد . سمت غرب آن دره ها و دامنه های وسيع قله ی دماوند است که دهکده های باصفای رينه ،گرنا ، آب گرم و امير آباد چون گل و بوته ی رنگارنگ در چين و چروک های سنگی به دامن دماوند افتاده اند . بر دامنه ی شرقی ، از دره ی عميق رودخانه ی هراز تا قله های رفيع و سر به آسمان آن دهکده های زيبا و طرب انگيز نياک، گيلاس، کندلو و مزرعه کنار انجام و باغ ها و کشتزارهای کوچک و بزرگ ديگری نقش بسته است. از نياک راهی دشوار به سوی گردنه ها و قله های آسمان سای اين ديوار عظيم امتداد دارد و با عبور از پيچ و خم های پی در پی و صعب العبور و سنگلاخ آن در ارتفاعاتی که در دل آسمان جای دارد ، چنان از هراز و آبادی های پايين دوريم که پنداری پيوندمان از زمين بريده شده و به آشيانه ی فرشتگان آسمان نشين رسيده ايم . اين راه و جاده در اين بلند آسمان به دشتی سبز و خرم ، لبريز از طراوت و صفا و زيبايی منتهی می شود که در واقع از مظاهر جمال و دل آرايی طبيعت اشباع شده و هر بيننده ی تازه وارد را در درک کثرت و تنوع زيبايی مبهوت و خيره می سازد . تن و اندام و سر و گردن قله ی دماوند در آن سوی دره ی هراز با قامت افراشته و سينه ی پهن و گشاده ، تمام رخ در مقابل همان ناحيه ، سخت و استوار به پا خاسته و گردن افراشته است . دره های وسيع دامنه ی دماوند و چاک خوردگی های عميق آن و دره های گوگرد‌ی ، مخازن برف و يخ دايمی اطراف قله و دهانه ی هولناک آن شگفتی های اين ديو سپيد پای در بند را نمايان می كند و در همين صحنه ی وسيع و سبز و خرم ، دهکده ی بزرگ و کهنسال نوا چون چتر طاووس بر چهره ی کوهسار نقش بسته است. همه جا آب است و سبزه است و طراوت و زيبايی است ، با هوايی چنان دلکش و فرح بخش که پنداری نفس در نفس فرشتگان داری . هوا ، سبک و آرام و خالص است . آسمان لاجوردی هم عاری از گرد و غبار است و چنان دور از زمين که از ابر و بخار دريای مازندران هم خالی است و خيلی بالاتر از گذرگاه ابرها . تا نزديکی مرتع مصفای آزاب در چين خوردگی و نشيب و فراز دامنه ها و دره های اطراف نوا ، کشتزارهای فراوان است و هر دشت و مزرعه با درختان صنوبر و بيد و چنار محصور است و پنجه در پنجه ی هم افکنده اند و از کنار صف درختان زمردين ، جويبارها و چشمه سارها از گوشه و کنار روان است . باغ های ميوه نيز محصور با همين درختان است و پوشيده از درختان سيب و گلابی و هلو و ديگر ميوه های خوش رنگ و خوش طعم . دهکده ی ييلاقی نوا ، با کثرت و فراوانی چشمه سارها که از بن سنگ ها و دل کوهسار و از هر نقطه ی آن می جوشد و جاری می شود به چهارسد چشمه معروف است . لطافت هوا و صافی و شفافی آن و طراوت و خرمی گل و سبزه اش مخصوصاً در نسيم ملايم و روح نواز بامدادی چنان طرب انگيز است که هر تن خسته و دل افسرده ای را به وجد و نشاط می آورد . شکوه و جلال منظره ی دلفريب ، زمزمه ی جويبارها ، ترانه ی مرغان خوش آواز ، رقص پروانه های رنگارنگ ، آفتاب طلايی و درخشان و ملايم و مهربان نيمروز امرداد ، عطر دلاويز گل و سبزه ، آسمان صاف و فيروزه فام، حالتی بديع و رويايی و افسانه وار به اين ناحيه یبهشتی بخشيده است من اين نقش دلپذير طبيعت را و اين نگارخانه ی پر جلال خلقت ، اين غرفه و تالار دل انگيز بهشتی را در اولين ديدار سال های قبل که در دره های پيچ در پيچ البرز پنهان گرديده ، بهشت گمشده ناميدم . در فرهنگ جغرافيايی ايران از فرهنگ دهخدا ، ذيل کلمه ی نوا می خوانیم: « نوا، دهی است از دهستان بالا لاريجان بخش لاريجان شهرستان آمل در نه هزار گزی مشرق رينه ، در منطقه ی کوهستانی سردسيری واقع است و 910 تن سکنه دارد . آبش از چشمه ، محصولش لبنيات ، شغل مردمش زراعت و گله داری است . » نوا دهکده ای است سالخورده و قديمی . از آثار کهن و استوار آن ، رونق گذشته به خوبی درک می شود . در عمارت هايی که با اسلوب اشرافی گذشته ساخته شده ، تالارها و ايوان های متعدد باقی است و گذشت روزگار ، آب و رنگ و جلوه ی نقش و نگار طاووس های چتر زده و گل و بوته های زيبايی را که به در و ديوار تالارها نقاشی شده هنوز محو نکرده است . حمام بزرگ نوا با ستون های بلند سنگی ، استوار و پا برجا است و اين حمام هم اکنون مورد استفاده ی اهالی است . ميدان بزرگی در وسط ده قرار دارد . مسجد موقر و باشکوهی با ستون های قديمی در يک سمت ميدان واقع است . در پيشانی و بدنه ی سه پايه ی بزرگ مسجد ، سه طرح گچ بری ديده می شود و بر حسب روايات شايع در محل ، سه استاد چيره دست گچ بری هريک گل سازی و گچ بری يکی از سه ستون را بر عهده گرفته و سه شاهکار نفيس به وجود آورده اند . از دير زمان معماران نوايی در سراسر مازندران ساختن عمارات زيبا و مجلل را پيشه داشته اند و مهارت و چيره دستی آنان در کار معماری و گچ بری مشهور بوده و اين ميراث هنری هنوز باقی است . در شهرهای مازندران بيشتر معماران و بناهای با ذوق و خوش قريحه اهل نوا هستند و آثار ارزنده ی گچ بری و معماری که در عمارات اشرافی و مساجد و تکايا و مشاهد متبرک لاريجان و شهرهای مازندران باقی مانده اغلب آبدست و کار استادان نوايی است . در ساختمان های نوساز و مجلل کنونی هم که در آمل و نوا ساخته شده ، طرح ريزی و به خصوص گچ کاری آن ها جالب است . در خود قريه ی نوا در خانه ی ييلاقی آقای حاج فضل الله مقيمی ، از معاريف نوا اتاق ها به اندازه ای با مهارت و استادی به وسيله ی استادکاران نوايی گچ کاری شده که مثل آيينه يا يک قطعه چينی ، عکس مناظر دور و نزديک و درخت و سبزه ی بيرون اتاق را می توان در سينه ی ديوار تماشا کرد . ساکنان و اهالی نوا سه فصل سال را در آمل به سر می برند و هريک کار و کسبی دارند و در فصل تابستان به زادگاه و موطن اجدادی خود ، همين دهکده ی نوا که به آن عشق می ورزند می آيند و علاقه ی فراوان به آبادانی آن و احداث خانه های خوش ساخت و باغ و باغچه دارند . در سال های اخير با دائر شدن جاده ی هراز سهولت و امکانات بيشتری برای حمل و رساندن مصالح ساختمانی به نوا فراهم شده . خانه های نوساز فراوان است و در اين دهکده ی مصفا خانه ی مخروبه و مندرس کمتر ديده می شود . ترکيب اصلی و بافت دهکده مجموعه ای از عمارت ها و ساختمان های سبک شهری و کاخ های کوچک و مجللی است که هريک در کنار باغ و باغچه ای واقع شده و درختان شاداب و سرسبز اين عمارات نوساز و خوش قد و قواره را در آغوش گرفته اند و سايه بر سر بام و ديوار و ايوان و صحن خانه ها افکنده اند . اهالی نوا که همه ی آنها در آمل و شهرهای ديگر مازندران و تهران مشاغل مختلف دارند از کار کشاورزی و تجارت و خدمات دولتی، درآمدهای فراوان به دست می آورند . عموماً تحصيل کرده اند و جوانان آنها دانشگاهی و دبير و اديب و طبيب و صاحب مقام های حساس و مفيدند . به آبادانی و نوسازی و پاکيزه داشتن دهکده و ايجاد وسايل عمومی و تعمير و مرمت بناهای قديمی علاقه ی سرشار دارند . گنبد و ايوان بقعه امام زاده يحيا که به فاصله ی کمی از هسته ی اصلی دهکده و کنار دره ی نوا واقع شده ، به همت و هزينه ی حاج مقيمی مردی که در آمل و لاريجان به خيرخواهی و بلند همتی مشهور است به وضع شايسته و زيبا تعمير شده و محوطه ی پيرامون آن و ايوان ظريف و خوش طرح و تازه تعميرش که به دره ی بزرگ مجاور مشرف است ، روحانيت و جاذبه ی خاصی دارد ... در جست و جوی نام آوران گذشته ی نوا در فرهنگ دهخدا به نام محمد تقی ميرزای مازندرانی بر می خوريم كه با كه با تخلص و اسم و رسم « نوايی » بايد اهل نوا باشد . رضا قلی خان هدايت می نويسد : «... نوايی از شاعران قرن سيزهم است . وی متصدی ديوان انشای محمد شاه قاجار بوده ، از اوست : چـو بامـــــداد ، ز نخجير شاهنشاه رسيد مونس جانم چمان چمان از راه به لب بدرخشی لعل و به زلف چينی مشک به قد فراخته طوبی ، به رخ فروخته ماه » در پای صحبت بزرگان و معمران نوا در فراغت روزهای بلند تابستان و در گردش دسته جمعی کنار چشمه سارهای بيرون ده و به هنگام لميدن زير سايه ی درختان طرب انگيز ، دوستان نوايی از شگفتی های محل و مردم آن ، از لطافت هوا که به قول آن ها در ايران کم نظير است سخن ها می گويند و با لذت تمام از آن ها ياد می کنند . از سنگ پادزهر نوا هم ياد می کنند و می گويند در يکی از خانواده های قديمی و معروف نوا ، قطعه سنگ کوچکی موجود است که خاصيت عجيبی دارد . اگر كسی را مار يا حشرات زهردار ديگر بزند ، سنگ را به موضع گزش می مالند و در ظرف شير می اندازند . در دفعات اول رنگ شير تغيير می کند . اين عمل چند بار تکرار می شود تا رنگ شير به کلی بر می گردد ، بدين ترتيب زهر از بدن بيمار خارج و او معالجه می شود . می گويند اين سنگ نزد شخص ارشد آن خانواده از نسل های گذشته تا حال موجود است و آسيب ديده ها را هم به رايگان مداوا می کند . ريش سپيدان ، اسم و رسم و هويت شخص و خانواده ای را که در اين فصل در نوا حضور دارند ذکر می کردند که فرصت پيگيری مطلب يا ديدار و گفت و گو با آنان پيدا نشد . شايد اگر به مصرف و کار بردن آن پادزهر در ايام توقف نوا محتاج و مجبور می شدم ، کم و کيف قضيه بيشتر و بهتر معلوم می شد ولی نه آن فرصت حاصل و نه اين بدبياری عارض شد که ايام توقف کوتاه بود و مجبور به مراجعت و بدرود ميزبان و ياران بودیم. منابع: مقاله با ویرایش و افزایش عکس از كتاب « رنگین کمان » نوشته « حسین شهسوارانی » ناشر : « انتشارات پژوهش های فرهنگی ( ساری ) » http://navaoora.blogfa.com/
به اشتراک بگذارید...
 


نظرات داده شده در این مطلب

نظر خود را در مورد این مطلب با ما در میان بگذارید
نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی


دیگر مطالب مرتبط با این مطلب




کمی طاقت داشته باشید...
آخرین بحث های کاربران درانجمن


دسته بندی بخش های سایت